+ dodaj

Forum rowery

wiadomości

podziel się na Facebooku dodaj kanał RSS prześlij artykuł drukuj artykuł

Dwór Młyniska na Zielonym Trójkącie

Dwór Młyniska
Dwór Młyniska fot. Krzysztof Kochanowicz

Jeśli kiedykolwiek będziecie mieli okazję zagłębić się w tereny przemysłowe Gdańska, zachęcam do zapoznania się z XVIII-wiecznym Dworem Młyniska, który skrywa się w cieniu ogromnych kominów elektrociepłowni oraz dźwigów Gdańskiej Stoczni Remontowej.



Trudno powiedzieć, czy to dwór z zachowanymi jeszcze reliktami dawnej świetności nie pasuje dziś do jego otoczenia, czy też może raczej jego obecne otoczenie nie pasuje do niego. Przyzna to zapewne każdy, kto choćby raz znalazł się w rejonie tzw. gdańskiego Zielonego Trójkąta.

Dojazd

Powiększ mapę i zobacz położenie dworu.
Powiększ mapę i zobacz położenie dworu.
Wspomniany dwór znajduje się przy ul. Swojskiej zobacz na mapie Gdańska. Obecnie mieści się tu zarząd Elektrociepłowni Wybrzeże oraz restauracja.

Do Dworu Młyniska najłatwiej dotrzeć drogą rowerową wiodącą wzdłuż ul. Marynarki Polskiej. Jadąc od strony Gdańska Głównego w kierunku Nowego Portu, tuż za węzłem Kliniczna należy odbić w prawo w ul. Swojską, przy której płynie potok Strzyży. Dwór znajduje się przed budynkiem elektrociepłowni, po lewej stronie.

Historia Młynisk

Sam dwór jak i cała okolica, która przyjęła nazwę Młyniska w 1948 r., mają bujną przeszłość. Historia tych okolic nierozerwalnie związana jest z najdłuższym gdańskim potokiem, Strzyżą i sięga 1247 r. gdy cystersi z Oliwy kupili ją od księcia Świętopełka wraz z dwoma młynami. W 1261 mieszczanie gdańscy założyli następne dwa młyny nad Strzyżą, z tego jeden na obecnych terenach Młynisk. W 1515 dzierżawcą Młynisk został Hans Lange, zbudował tartak i olejarnię, które następnie w 1548 sprzedał Jakubowi Schelle. Od tego czasu posiadłość nazywano Schellmule. Pozostawała ona w tej rodzinie do połowy XVII w, przeżywając spalenie przez wojska Stefana Batorego w 1577. Z przełomu XVI/XVII w pochodzi najstarszy plan Młynisk sporządzony przez gdańskiego geodetę Fryderyka Berndta. Gdy właścicielem posiadłości był Zygmunt Kerschenstein, w 1676 zatrzymała się tu na 4 dni Maria Kazimiera, żona króla Jana III Sobieskiego. W czasie wojny jaką Gdańsk prowadził w obronie króla Stanisława Leszczyńskiego, w 1743 wojska rosyjskie urządziły w zabudowaniach dworskich polową piekarnię, którą wraz z dworem i okolicznymi gospodami (Legan) spalił oddział wojsk gdańskich. W XVIII w z posiadłości wydzielono część zwaną Małymi Młyniskami lub Rejerowem w obrębie dzisiejszego węzła Kliniczna. Po pierwszym rozbiorze polski wszystkie dobra klasztorne przejął pruski Zarząd Domenowy. W 1779 kupiec o nazwisku Bruch zbudował nowy dwór. W tym czasie Młyniska zostały zamienione na miejsce rozładunku towarów w celu ominięcia ceł gdańskich. W latach 1803 1805 zbudowano drogę wzdłuż Martwej Wisły łączącą Młyniska z Nowym Portem, całość prac na koszt kupca Macieja Broschke. W czasie oblężenia gdańska w 1807 wojska napoleońskie zlokalizowały w Młyniskach swoją bazę wypadową. Dwór rok później został zajęty przez gubernatora Gdańska gen. Jean Rapp'a i przeznaczony na potrzeby jego kochanki Julii Buttcher. W 1813 posiadłość po raz kolejny spłonęła w wyniku oblężenia Gdańska przez Rosjan. W 1820 dwór odbudowano w stylu klasycystycznym. Dwór Młyniska przetrwał II wojnę światową w dobrym stanie i został podzielony na mieszkania. W latach 70- tych został objęty opieką konserwatorską co nie uchroniło go od dewastacji i ruiny. W połowie lat 90 - tych spółka Elektrociepłownie Wybrzeże S.A. rozpoczęła remont i przywracanie Dworu Młyniska do świetności.

Ciekawą wycieczką z kulminacją przy dworze może być przejażdżka "z nurtem potoku Strzyży".


Inne ciekawe opisy pod kątem krótkiego wypadu czy to rowerem, czy pieszo po Trójmieście i okolicach znajdziecie w dziale pt. "zakręcone miejsca"

Artykuł opracowany na podstawie książek:
1) Jerzy Samp, "Gdańskie dwory i pałace", Gdańsk 1998
2) Marcin Gawlicki, "Podmiejskie dwory gdańszczan od XVI do XVIII w", Gdańsk 1997

Mapkę dojazdu opracowano na podstawie planu miasta Gdańska wyd. Eko-Kapio.
Dodaj zdjęcie do artykułu
Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Tytuł:
Treść:
Autor:
E-mail (opcjonalny):
Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Opinie (razem: 24)

Dodaj opinię

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.