rowery

stat

Dla kogo napęd 1x11 MTB ?

Rowery z napędami 1x11
Rowery z napędami 1x11 fot. Krzysztof Kochanowicz / Trojmiasto.pl
Długo trzeba było czekać na zmianę kierunku wśród producentów co do zestawień napędów w rowerach górskich. Dopiero sześcioma laty firma Sram z napędem XX wprowadziła do seryjnej produkcji całą grupę z dwutarczowym mechanizmem korbowym. Shimano rok później wprowadziła system 2x10. Modyfikacje poszły dalej już trochę w szybszym tempie. W 2013 Sram wypuszcza na rynek seryjny napęd 1x11 !

Okiem eksperta na podstawie życiowych doświadczeń:

>>> wyjaśnia utalentowany zawodnik Bartosz Banach


Od początku powstania kolarstwa górskiego jako dyscypliny na sportowej, skrzynię biegów w rowerze górskim przeszły spore modyfikacje. Miałem okazję uczestniczyć w tej ewolucji, jeżdżąc i biorąc udział w zawodach od początku lat 90 na różnych rowerach MTB oferowanych przez producentów - mówi Robert Banach.

Początkowe napędy to jednym zdaniem: dużo z przodu i mało z tyłu. Mechanizmy korbowy miał ogromne jak na dzisiejsze czasy tarcze. Zawodnicze Shimano XTR z serii M900 posiadało zębatki 26-36-46 z. w najbardziej popularnym zestawieniu, dostępne były także tarcze 48. Zaś tylne kasety to tylko 11-28, niezłe zestawienie, prawda? W tym samym czasie na rynku był obecny system Micdrodrive od Suntoura: 44-32-20. Z perspektywy dzisiejszych lat system ten był doskonalszy i lepszy, ale jakoś zawodnicy nie dojrzeli do tego patentu a prawa rządzące rynkiem zdetronizowały ten projekt. Suntour zniknął z rynku jako producent części do wyczynu. Kolejne lata w ekspresowym skrócie, to zmiana koncepcji na tą zapoczątkowaną przez Suntoura, czyli mało z przodu i dużo z tyłu. Pamiętam jaki był szał na kasety z 32 zębami z tyłu a później weszły jeszcze 34, szok! 3 zębatki z przodu to było stanowczo za dużo. Sami zawodnicy w tym i ja wyprzedzili trochę producentów i sami zaczęliśmy modyfikacje mechanizmu korbowego. Już w sezonie 1998 wykręciłem w moim rowerze małą tarczę z przodu. Ciut wcześniej Irek Budzyński, jeden z pierwszych zawodników MTB w Polsce, prekursor kolarstwa górskiego na południu kraju w Polanicy Zdrój miał zamontowany oryginalny system 2x9 od Ritchey'a. Kilka lat później, 2003, zmieniłem napęd na 1 x 9 z korbą szosową 39 i kasetą 11-34, wygrywając lokalny wyścig XC w Wejherowie a także maraton w Polanicy Zdrój. Moja przewaga wynikała z tego, że zawodnicy z czołowych miejsc mieli problem z zawijającymi się łańcuchami na wieńcach mechanizmu korbowego od wszechobecnego wtedy błota. Mój napęd 1 rzędowy w tych warunkach szedł jak burza i dzięki temu zyskałem bezpieczną przewagę, którą dowiozłem do mety.

Dla kogo więc ten napęd?

Firma Shimano cały czas promuje wersję 2x11. Jeździłem i potwierdzam, że rozpiętość jest ogromna a skrzynia biegów bardzo dobrze zestopniowana... o ile umie się ją obsługiwać. Przednia przerzutka działa bardzo szybko i sprawnie. Najlepiej ze wszystkich dotychczasowych napędów. Świeży osprzęt gwarantuje niezawodność. System 2x11 jest wszechstronny i da sobie radę zarówno na wyścigach XC jak i szybkich maratonach. Japońskie systemy 1x11 są mało uniwersalne ponieważ ograniczone są rozpiętością 11-40 zębów.

Napędy, które oferuje natomiast amerykański Sram mają większą rozpiętość kasety od 10 do 42 zębów. Było to możliwe dzięki zastosowaniu innego rodzaju bębenka XD. Znany producent ekstrawaganckich produktów Leonardi poszedł o krok dalej i stworzył kasetę 9-42. I w drugą stronę są tuningowane wersje pod kasety Shimano, które z XT o rozpiętości 11-40 konwertują na 11-45. Sram i napęd z jedną tarczą w mechanizmie korbowym zawsze będzie miał mniej możliwości w porównaniu do Shimano z systemem 2x11, niezależnie jaką tarczę z przodu zamontujemy.

Jazda z napędem 1x11 to przyjemność, wiele zależy od terenu, a przede wszystkim naszych potrzeb.
Jazda z napędem 1x11 to przyjemność, wiele zależy od terenu, a przede wszystkim naszych potrzeb. fot. Krzysztof Kochanowicz / Trojmiasto.pl


Jakie są to różnice?

Płyta-Ocha / Prędkości
Shimano 36x11 przy kadencji 80 rpm 41.1 km/h
SRAM 32x10 przy kadencji 80 rpm 40.2 km/h

Żółwik / Prędkości
Shimano 26x40 przy kadencji 80 rpm 8.2 km/h
SRAM 32x10 przy kadencji 80 rpm 9.6 km/h

Czarno na białym. Sram 1x11 ma mniejszy zakres w porównaniu do Shimano 2x11 choć nie są to różnice aż tak porażające i całą pewnością każdy jest w stanie przejechać podobną trasę na jednym i drugim napędzie modyfikując trochę rodzaj włożonej przez siebie pracy.

Płynność:
Shimano 36-26 11-40 : 108-91.4-79.2-69.9-62.5-56.6-49.5-44-38.3-35.8-31.8-27.7-24.5-21.5
Sram 32-10-42 : 105.6-88-75.4-66-58.7-50.3-44.0-37.7-33-29.3-25.1

Shimano nokautuje Srama jeżeli chodzi o płynność i kombinację biegów. W Shimano różnice pomiędzy kolejnymi przełożeniami mają mniejszą różnicę co przekłada się na płynną i równą jazdę niezależnie od ukształtowania terenu. Z całą pewnością zawodnik korzystający z tak szerokiej gamy przełożeń może zyskać czas na równym kręceniu z tą samą kadencją, która nie "zakwasza" nogi tak jak gwałtowne różnice w zmianach RPM. Shimano ma przewagę o ile zawodnik potrafi zmieniać biegi i w odpowiednim czasie robić przeskoki z dużej na małą tarczę z jednoczesną redukcją na tylnej kasecie, nie jest to takie proste w warunkach bojowych. Rozwiązaniem jest elektroniczna zmiana biegów i manetka sterująca jednocześnie dwiema przerzutkami Synchro Shift, która ciężkie manewry wykona za zawodnika.

Wyżej przedstawione argumenty przeważają za wyborem japońskiego produktu Shimano, gdyż ma on więcej możliwości pod warunkiem umiejętności korzystania lub montażu Synchro Shift Di2.

Weźmy teraz pod uwagę charakter poważnego wyścigu XC. Dyscyplina olimpijska to konkurencja dynamiczna z częstą zmianą tempa, bardzo dużymi przeciążeniami wynikającymi z ekstremalnie trudnego terenu. Tutaj potrzebna jest szybka zmiana przełożeń, niekoniecznie ciasno zestopniowanych i inny charakter pracy zawodnika, który siłowo pokonuje podjazdy a na odcinkach prostych "odpoczywa" pokonując trasę na luźnej nodze i wysokiej kadencji. Do tego typu pracy bardziej odpowiadam krótka skrzynia biegów z ograniczoną liczbą przełożeń i pozbawiona najbardziej usterkowej części jaką jest przednia przerzutka. Wybór zawodników ścigających się w XC jest jednoznaczny. Systemy 1x11 są szybsze, lżejsze i bardziej dynamiczne odpowiadające potrzebom zawodnika specjalizującego się w crosscountry ale również i maratonach MTB XCO.

Użytkownicy rowerów górskich boją się napędów 1x11 bo nie odpowiadają one przyzwyczajeniom, nawykom, błędom treningowym, początkującego zawodnika. Łatwe trasy i łatwe treningi generują typ kolarza górskiego który pod górkę jedzie z "kadencji" a na odcinkach prostych wrzuca wszystko co ma próbując odrobić straty. Staram się nie negować takiego stylu jazdy bo jest on dość powszechny wśród użytkowników, ale warto o tym mówić i próbować naprowadzić na poprawną technikę jazdy osoby, które tego chcą. Typ mistrzowski pracuje inaczej, pod górki jeździ dynamicznie i mocno. Na prostych odcinkach "odpoczywa" cały czas jadąc szybko. Szybkość wynika ze zwiększenia "kadencji", która generuje wyższą prędkość niż zabijanie nogi ciężkim biegiem.

Jazda z napędem 1x11 to przyjemność, jednak zależy od terenu, a przede wszystkim naszych potrzeb.
Jazda z napędem 1x11 to przyjemność, jednak zależy od terenu, a przede wszystkim naszych potrzeb. fot. Piotr Książek / LubimyRowery.pl


Nie ma konkretnego zwycięzcy

Każdy napęd ma swoje plusy i minusy. Shimano ma więcej możliwości i większą rozpiętość. Jest ona dostępna przy odpowiedniej zmianie biegów. Przednia przerzutka pomimo, że jest dopracowana do perfekcji może stwarzać problemy w późniejszym czasie i trudno będzie jej dorównać szybkością zmiany biegów z tylnym aparatem. Sram ma mniejszą rozpiętość, ale za to genialnie pasuje do charakteru pracy pod ciężki interwałowy wyścig dla zawodnika wyczynowego, ale również i amatora. Najważniejszą sprawą jest wykorzystanie roweru górskiego do celów jakich został stworzony, wtedy wybór podzespołów będzie bardziej oczywisty, a styl jazdy samoczynnie przestawi się na odpowiednie tory.

Autor artykułu: Robert Banach [portal BanachBrothers.pl]
Też przeżyłeś ciekawą przygodę, odkryłe(a)ś nową trasę? Podziel się wrażeniami z innymi, napisz do nas.
Dodaj zdjęcie do artykułu

Opinie (62)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

wydarzenia - imprezy i szkolenia

+ dodaj

Porady rowerowe

zobacz więcej »

Szlaki rowerowe

Znajdź trasę rowerową

Turystyka rowerowa

zobacz więcej »