wydarzenia - imprezy i szkolenia

+ dodaj

Forum rowery

wiadomości

stat

Rowerowy Szlak Kłodawski

artykuł historyczny

Rowerowy Szlak Kłodawski przez Żuławy Gdańskie


Rowerowy Szlak Kłodawski liczy 11,5 km i łączy Pruszcz Gdański z wsią Grabiny-Zameczek. Szlak oznakowano w terenie kolorem zielonym i jak sama nazwa podpowiada, w większości wiedzie on wzdłuż rzeki Kłodawy. Największą atrakcją jest tu sama przyroda. Żuławy Gdańskie poprzecinane są licznymi rowami i kanałami wzdłuż których rosną charakterystyczne wierzby, cudne o każdej porze roku. To szlak bardzo łatwy i przyjemny, w szczególności dla początkującego rowerzysty.



Przyroda, to pierwszy powód, dla którego warto udać się tym szlakiem.
Drugi, to ciekawostki historyczne docelowej wsi Grabiny-Zameczek.

Zamek krzyżacki we wsi Grabiny - Zameczek:

Już sama nazwa miejscowości wskazuje na istnienie dziś, lub niegdyś w tej miejscowości budowli o charakterze obronnym. I faktycznie już od początków XIV wieku istniał tu najpierw dwór obronny, później zaś zamek krzyżacki. Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości noszącej wtedy nazwę Grabino pochodzi z 1273 roku, kiedy to książę pomorski - Mściwój II darował zięciowi Jana Wittensburdzkiego - sołtysa tczewskiego - Chrystianowi połowę wsi na własność, a drugą połowę na prawie lennym. W 1308 roku, po zajęciu Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków, Żuławy zostały włączone do komturii malborskiej, a Grabiny stały się siedzibą wójtostwa grabińskiego. Już wtedy istniał na wzniesieniu przy ujściu Kłodawy do Motławy dwór obronny otoczony palisadą, wałami i fosą zasilaną przez Kłodawę. Nurt Kłodawy przeprowadzono ponad Motławą drewnianym akweduktem, po którym do dziś zachowały się fundamenty. Dwór pełnił rolę centrum zarządzania Żuławami Steblewskimi, jako zapleczem gospodarczym Zakonu.

W latach 1404 - 1408 w miejscu drewnianego dworu Krzyżacy wznieśli murowany zamek. Zbudowano go na planie czworoboku otaczającego wewnętrzny dziedziniec z zabudowaniami mieszkalnymi w zachodniej części. W obu południowych narożnikach wybudowano wieże obronne. Warownię otaczała z trzech stron fosa, a od zachodu kanał rzeki Kłodawy zasilającej poza fosami również młyn. W zabudowaniach mieszkalnych poza mieszkaniem wójta, pomieszczeniami dla rycerzy i kapłana znajdowały się również: kuchnia, piekarnia, zbrojownia, siodlarnia, łaźnia, kaplica, refektarz, pomieszczenia administracyjne.

Ponadto na terenie zamku wzniesiono stajnie oraz wykopano studnię. Dostęp do zamku umożliwiały trzy mosty zwodzone. Jeden z nich łączył wzgórze zamkowe z wysepką znajdującą się między Motławą i Kłodawą. Drugi znajdował się w miejscu połączenia północnego odcinka fosy z Kłodawą.

Po II Wojnie Światowej zabudowania zamkowe użytkowane były przez PGR z Pruszcza Gdańskiego jako chlewnie, obory i magazyny. W efekcie obiekt popadał w coraz większą ruinę. Obecnie zameczek jest własnością prywatną. Właściciele wykonali kilka prac, mających na celu podniesienie obiektu z ruiny. Miedzy innymi poddano renowacji bramę zamkową, uprzątnięto teren zamku i parku oraz odgruzowano zabytkowe XV-wieczne piwnice.

Dzisiejszą formę grabiński zameczek uzyskał po odbudowie w połowie XIX wieku. Wśród obiektów wartych zobaczenia są piwnice dawnego zamku ze sklepieniami kolebkowymi od strony zachodniej, kaplica pw. Św. Trójcy urządzona po ostatniej odbudowie w dawnej izbie czeladnej oraz znajdująca się przy południowo - zachodnim narożniku budynku mieszkalnego ceglana brama z kamiennym herbem Gdańska (wieś i zamek od połowy XV w. do początków XIX w. była własnością Gdańska). Fosy od strony północnej i północno - wschodniej wypełnione są wodą. Po lewej stronie od bramy wjazdowej na teren zamku można obejrzeć ceglane ściany wyschniętej fosy południowej i południowo - wschodniej, a także fundamenty murów i baszt.

Dawna posiadłość krzyżacka we wsi Grabiny-Zameczek
Dawna posiadłość krzyżacka we wsi Grabiny-Zameczek fot. Krzysztof Kochanowicz


Ze szczegółową historią zamku zapoznacie się na stronie Pawła Buczkowskiego.

Kilka słów o rzece Kłodawie:

Obecnie Kłodawa bezpośrednio wpada do Motławy i nie zasila fosy zamku i młyna. Taką funkcję zaczęła pełnić w 1406 roku, kiedy to Krzyżacy zbudowali wspomniane budowle. Wody Kłodawy przeprowadzono wówczas ponad Motławą - akweduktem i dopiero za młynem wpadały do Motławy. Jeżeli młyn nie pracował, obsługa mogła za pomocą zastawek zamknąć akwedukt i skierować wody Kłodawy od razu do Motławy (tak jak obecnie). Akwedukt funkcjonował do początku XX wieku. Do roku 2002 wody Kłodawy były przeprowadzone pod dnem Motławy syfonem na drugą stronę i odkrytym kanałem tzw. foluszem w rejon zamku i młyna. Młyn pracuje do dzisiaj, ale nie jest już napędzany turbiną wodną.

Opis rowerowego Szlaku Kłodawskiego:

Szlak liczy 11,5 km i łączy Pruszcz Gdański z wsią Grabiny-Zameczek. Trasa rozpoczyna się przy skrzyżowaniu ulic Generała Stanisława Skalskiego i Powstańców Warszawy. Początkowo szlak wiedzie odseparowaną od jezdni drogą rowerową w kierunku Osiedla Komarowo. Niestety po ok.200 metrach ścieżka kończy się i nie pozostaje nam nic innego jak kontynuowanie jazdy ulicą. Jadąc z dziećmi odcinek ten pokonać można także dzielonym chodnikiem. Z informacji planistów tej trasy, dowiedziałem się, że jeszcze w tym roku, na odcinku od skrzyżowania, gdzie rozpoczyna się szlak rowerowy do osiedla ma powstać nowa droga rowerowa.

Na Osiedlu Komarowo, metalowe słupki oraz oznakowania na drzewach wskazują aby odbić w ul Generała Władysława Sikorskiego, która wiedzie do drogi gruntowej - ul. Polskich Kolejarzy. Ta mało uczęszczana, a zarazem bardzo wyboista droga wiedzie wzdłuż trakcji kolejowej doprowadzając turystę do Cieplewa. Przez wieś szlak podąża wzdłuż spokojnej ul. Lotników, która przecina osiedle domków jednorodzinnych. Znajduje się tu także teren rekreacyjny, zarówno dla dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Spory plac zabaw, boisko oraz urządzenia do ćwiczeń pod gołym niebem, może być ciekawą przerwą w trasie dla rodziców z dziećmi. Odcinek szlaku z Pruszcza Gdańskiego do Cieplewa, moim zdaniem jest najmniej ciekawy, ale jakoś w końcu z tego miasta trzeba się wydostać.

Za Cieplewem Szlak Kłodawski przez chwilę wiedzie jeszcze wzdłuż torów kolejowych, po czym za wiaduktem zagłębia się w teren pól i łąk wiodąc drogą wyłożoną kaflami betonowymi po wale rzeki Kłodawy. Droga ta uczęszczana jest przez pojazdy tylko w okresie prowadzenia prac rolnych więc ruch jest tu niewielki. Na odcinku tym, aż po wieś Grabiny-Zameczek szlak rowerowy oznakowany jest słupkami z metalowymi tabliczkami. Trasa wije się aż po horyzont lewym brzegiem rzeki przez kolejne 8,5 km.

Zagadką dla turysty podróżującego szlakiem może być ostatni odcinek wału, po którym wiedzie szlak. Otóż na końcu dojeżdżamy do zamkniętej bramy. Jednak bez obawy, można otworzyć ją i przejechać przez teren prywatny przedostając się tym samym na drugą stronę rzeki Kłodawy a także Motławy. Po pokonaniu obu mostków, szlak doprowadza nas do docelowej wsi Grabiny-Zameczek. Trasa kończy się nieopodal dawnej krzyżackiej posiadłości, przy ul. Rycerskiej.

>>>Rowerowy Szlak Kłodawski na mapie oraz ślad GPS

Pokonana przeze mnie trasa była tylko częścią wycieczki po Żuławach Gdańskich.
Pętlę, którą zrealizowałem mam zamiar niebawem opisać w odrębnym artykule.

>>>Cała pętla w tym także Rowerowy Szlak Kłodawski



Rowerowy Szlak Kłodawski, informacje:

-Początek szlaku: Pruszcz Gdański, skrzyżowanie ulic Gen. Skalskiego i Powstańców Warszawy
-Koniec szlaku: Grabiny-Zameczek, ul. Rycerska przy dawnej posiadłości krzyżackiej.
-Oznakowanie szlaku: wg standardu szlaków PTTK / wzbogacony o tabliczki rowerowe
-Dystans: 11,5 km
-Czas przejazdu z krótkimi przerwami: 45-60 min
-Podłoże: drogi asfaltowe o różnej nawierzchni / drogi gruntowe / płyty betonowe
-Poziom trudności: łatwy
-Rekomendowany rower: miejski / trekkingowy
-Szlak pokonać można z przyczepką do przewozu dzieci
Też przeżyłeś ciekawą przygodę, odkryłe(a)ś nową trasę? Podziel się wrażeniami z innymi, napisz do nas.

Dodaj zdjęcie do artykułu

Opinie (25)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.