wydarzenia - imprezy i szkolenia

+ dodaj

wiadomości

stat

Kamienne Kręgi Gotów na Kaszubach

Kamienne Kręgi Gotów na Kaszubach


Pomorze jest rajem dla miłośników tajemnic i historycznych ciekawostek. Co roku tysiące ludzi przyjeżdża oglądać tutejsze słynne Kamienne Kręgi Gotów. Nasza weekendowa wycieczka obejmowała jednak tylko część ciekawostek w obrębie Wdzydzkiego i Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Ułożone przez nas trasy dotarły do kamiennych kręgów w Odrach, Węsiorach oraz Leśnie. W obu przypadkach miejscem startowym była miejscowość Czarlina i nasza ulubiona agroturystyka u pani Ewy Brzezińskiej. Trasy, którymi chcemy się z wami podzielić, skierowane są do osób gustujących w dłuższych, całodziennych wycieczkach terenowych, z dala od ruchliwych dróg. Jeśli więc zamierzacie ruszyć naszym tropem, radzimy wybrać rower górski.



Kamienne kręgi wyglądają tajemniczo, dlatego od stuleci ich istnienie wiązali ludzie z działaniami sił nadprzyrodzonych lub istot bajkowych. Także dziś nie brakuje ludzi, dla których kurhany i i kręgi z kamieni nie są jedynie dawnymi cmentarzyskami, ale miejscami o wyjątkowej mocy i energii, astralnymi kalendarzami, czy nawet miejscami o kosmicznym znaczeniu. Każdy ma jednak prawo do wolności badań i przemyśleń w tym temacie.

Trochę historii...

Pomorskie kręgi kamienne są konstrukcjami powstałymi w I-III wieku n.e. Ich twórcami była ludność tzw. kultury wielbarskiej, czyli znani z przekazów historyków antycznych Goci. Lud ten, migrując ze Skandynawii na południowe wybrzeże Morza Bałtyckiego, obok całego zestawu dziedzictwa kulturowego, na które składały się zarówno zwyczaje pogrzebowe, system wierzeń, jak i kultura militarna, przeniósł na nowo zasiedlone przez siebie tereny tradycję budowy kamiennych kręgów.

Na Pomorzu kamienne kręgi interpretuje się najczęściej jako miejsca obrad, narad najważniejszych członków wspólnoty, podczas których podejmowano kluczowe decyzje dotyczące najistotniejszych dla danej społeczności spraw. Powstawały one w pobliżu osad zakładanych przez Gotów. Zazwyczaj wybór miejsca na osadę oraz kamienne kręgi nie był przypadkowy. Ograniczając się choćby do okolic, gdzie do dziś zachowały się kręgi, wiadomo, że osady znajdowały się w miejscach trudno dostępnych, zawsze w pobliżu wody (rzeki, bądź jeziora). Biorąc pod uwagę np.: Odry - obszar, na którym znajdowała się gocka osada, przed wiekami stanowił rodzaj wyspy otoczonej wodami: Wdy i Niechwaszczą. Obie rzeki otaczały rozległe mokradła, zamykające dostęp do osady z pozostałych stron.

Wiele cmentarzysk uległo zagładzie...

Od wieków głazy i kamienie narzutowe wykorzystywano jako materiał budowlany. W XIX wieku kamienie zaczęto skupować i stosować głównie przy budowach dróg. Wówczas też dla miejscowej ludności kurhany i kamienne kręgi stały się wygodnym i bezpłatnym źródłem materiału budowlanego. Na przełomie XIX i XX wieku w ten sposób uległo zagładzie kilkanaście znanych cmentarzysk. Z zapisków historycznych wiadomo, że dawniej na Pomorzu tego typu lub podobnych cmentarzysk było ponad czterdzieści. Dopiero opieka prawna, jaką otoczono największe z nich, uchroniła je przed dalszą dewastacją.



Kamienne Kręgi, które odwiedziliśmy:

1. Odry (powiat chojnicki, gmina Czersk):

Odry, to największe skupisko kurhanów i kamiennych kręgów w naszym kraju. Znane są od ponad 100 lat i to nie tylko naukowcom. W 1958 r. cały obszar cmentarzyska stał się rezerwatem przyrody. Pośród sosnowego lasu, znajduje się dziesięć całych i dwa fragmenty kręgów, z których najmniejszy ma średnicę 15, a największy 33 metry. Na obwodnicy wszystkich kręgów ustawione są kamienie. Na terenie rezerwatu, oprócz kamiennych kręgów zobaczymy także wiele kurhanów o średnicy od 8 do 12 metrów, a także blisko pół tysiąca pochówków ciałopalnych (kremowanych).

Przez cmentarzysko wiedzie trasa dydaktyczna, która dzięki licznym tablicom informacyjnym umożliwia turyście zagłębić się nieco w temacie. Na terenie cmentarzyska znajduje się także taras widokowy, z którego doskonale widać rozległość tego obszaru, kształt i rozlokowanie poszczególnych kręgów. Przy trasie oprócz kurhanów i kręgów znajduje się jedyny w swoim rodzaju lej prowadzący... w otchłań zaświatów. Podobnego obiektu nie ma w pozostałych odkrytych cmentarzyskach. W czasach Gotów poziom wód sięgał znacznie wyżej i miejsce to było zatopione. Odnalezione w tym dole szczątki ludzkie zdają się świadczyć, iż dokonano tu okrutnych obrzędów, albo pozbywano się zwłok osób niegodnych pochówku w ziemi.

2. Węsiory (powiat kartuski, gmina Sulęczyno):

Cmentarzysko gockie w Węsiorach znajduje się nieopodal wsi, nad brzegiem Jeziora Długie. Tutejszy zespół kurhanów i kamiennych kręgów został odkryty dość późno, a naukowcy zainteresowali się nim dopiero w latach 20. XX wieku. Wg archeologów spalone zwłoki składane były do glinianych naczyń (tzw. groby popielnicowe) a także chowano je w wykopanych w ziemi jamach (tzw. groby jamowe). Co ciekawe, na innych cmentarzyskach kamienne kręgi pozbawione są raczej grobów. W grobach tych znaleziono przedmioty codziennego użytku, m.in. ceramikę, igły, nożyce, a także biżuterię i elementy strojów. To właśnie na ich podstawie dokładnie udało się ustalić czas założenia cmentarzyska na lata 70. i 80. n.e., czyli domniemanego przybycia na ziemie pomorskie Gotów. Ciekawostką na cmentarzysku w Węsiorach jest głazowisko otoczone podwójnym pierścieniem kamieni ułożonych nieco inaczej niż pozostałe.

3. Leśno (powiat chojnicki, gmina Brusy):

Rezerwat, na terenie którego znajduje się cmentarzysko kurhanowe i kamienne kręgi znajduje się na południe od wsi Leśno, w lesie na skraju Jeziora Leśno Górne. Obszar, choć jest zdecydowanie mniej znany niż Odry czy Węsiory, w ostatnich latach cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Przez cmentarzysko wiedzie ciekawie zaaranżowana ścieżka dydaktyczna umożliwiająca turyście zagłębienie się w temacie. Pierwszym obiektem na trasie jest potężny kurhan otoczony kamiennym kręgiem z monumentalną stelą na szczycie. Podczas badań archeologicznych w kurhanie odnaleziono pochówek kobiety z cennymi darami. Wydobyte wówczas skarby zobaczyć można w Muzeum Historyczno-Etnograficznym w Chojnicach (tzw. grób księżniczki z Leśna). W głębi cmentarzyska zobaczymy niewielkie kurhany i koliste konstrukcje kamienne, tzw. wieńce. Wokół jednego z nich stwierdzono ślady palenisk, będących pozostałością dawnych obrzędów. W kurhanach i wieńcach są zarówno pochówki ciałopalne, jak i popielnicowe.

>>>Powyższe informacje zostały zaczerpnięte z Vademecum Krajoznawczego wyd. Region
Tytuł: Kamienne Kręgi Gotów, aut. Alicja i Zofia Breske, Jarosław Ellwart



GALERIA ZDJĘĆ; fot. Krzysztof Kochanowicz

Malowniczy krajobraz:

Jak wspomniałem wcześniej trasy naszych wycieczek wiodły przez przepiękne rejony Wdzydzkiego i Zaborskiego Parku Krajobrazowego z dala od ruchliwych szos, co oznacza, że w dużej mierze pokonywaliśmy drogi gruntowe i leśne dukty. W obrębie Borów Tucholskich i tzw. Sandrów Brdy, czyli grząskich piachów, miejscami przejazd był utrudniony, ale wpisane to było w naszą przygodę. Oprócz gęstych lasów, których ściółka wyłożona była przepysznymi jagodami i poziomkami mieliśmy wiele okazji do podziwiania przecudnych, lekko pofałdowanych terenów, wśród których meandrowały rzeki oraz potoki. Po drodze mijaliśmy także wiele ciekawych jezior, które możecie podejrzeć na mapie i śladzie GPS naszej wycieczki.

Ciekawostką krajoznawczą na naszej trasie były wyniosłe wzniesienia o nazwie Chełmice, których najwyższy szczyt sięga 201 m n.p.m. To także najwyższe wzniesienie na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Ten mocno pofałdowany teren charakteryzuje się zalesionymi wzgórzami o stromych zboczach i głębokich wąwozach. Tutejsze runo leśne stanowi tzw. bór chrobotkowy o siwym kolorze porostów. Przez ten ciekawy naturalny twór wiedzie oznakowany szlak rowerowy, tzw. Pętla Przytarnia, rozpoczynająca się w miejscowości Wiele.

Statystyki wycieczek:

Trasa 1:

-Odwiedzone miejsca: Kamienne Kręgi w Leśniewie i Odrach
-Miejsce rozpoczęcia i zakończenia trasy: Czarlina, agroturystyka
-Dystans: 95 km
-Rodzaj podłoża: głównie leśne dukty i drogi szutrowe
-Rekomendowany rower: górski
>>>Mapa trasy i ślad GPS

Trasa 2:

-Odwiedzone miejsca: Kamienne Kręgi w Węsiorach
-Miejsce rozpoczęcia i zakończenia trasy: Czarlina, agroturystyka
-Dystans: 65 km
-Rodzaj podłoża: głównie leśne dukty i drogi szutrowe
-Rekomendowany rower: górski
>>>Mapa trasy i ślad GPS

Na wycieczkę warto zabrać ze sobą dobrą mapę

My korzystaliśmy z Wydawnictwa Kartograficznego EkoKapio :
-Wdzydzki Park Krajobrazowy o skali: 1:25 000
-Zaborski Park Krajobrazowy o skali 1:50 000

Podsumowanie:

Kamienne kręgi, jakie zachowały się w kilkunastu miejscach ziem pomorskich, to najdoskonalsze i w zasadzie jedyne widoczne skarby z czasów przedhistorycznych. Podobnych niezwykłych i tajemniczych miejsc jest w naszym regionie znacznie więcej i z pewnością sukcesywnie będziemy chcieli je zobaczyć. Niedługo planujemy wycieczkę do Trątkownicy, która znajduje się nieopodal Trójmiasta.

Poruszając temat archeologii, niedawno odwiedziliśmy:

1. Kurhany z epoki brązu w Leśnictwie Uniradze
2. Kurhany sprzed tysiąca lat nieopodal Lewina

To nie pierwsza nasza wyprawa do Wdzydzkiego i Zaborskiego Parku Krajobrazowego
Zobacz poprzednie nasze wycieczki rowerowe, wędrówki i spływy kajakowe w tym terenie:

Rowerowe:

1. Wypad bezdrożami dookoła jezior wdzydzkich
2. Wdzydzki Park Krajobrazowy na rowerze
3. Literacki Szlak Anny Łajming przez Zaborski Park Krajobrazowy

Piesze:

4. Wdzydzki Park Krajobrazowy spacerem
5. Szlak Zaborski, podczas weekendowej wędrówki
6. Jeziora i torfowiska w okolicach Leśnictwa Dywan

Kajakowe:

7. Spokojny spływ Trzebiochą do Kaszubskiego Morza

Dziękujemy wszystkim za zainteresowanie i zapraszamy na kolejne wypady!

Info:

Dołącz do ludzi pozytywnie zakręconych
Co chwilę mamy nowe pomysły, które realizujemy w wolnym czasie: czy to po pracy, czy w wolny weekend, dlatego też nie sposób się z nami nudzić. Jesteśmy aktywni przez cały rok kalendarzowy, niezależnie od pogody. Jeździmy na rowerach, wędrujemy, pływamy na kajakach i wiele innych. Jeśli więc masz ochotę bawić się razem z nami, nie zastanawiaj się dłużej. Dołącz do nas!

>>> WWW: Grupa Rowerowa 3miasto

O naszych inicjatywach, wypadach i wycieczkach dowiesz się regularnie odwiedzając naszą stronę internetową. Możesz też napisać maila z prośbą o przyłączenie się do listy sympatyków GR3miasto.
Wtedy zawsze będziesz na bieżąco ze wszelkimi newsami.
Kontakt e-mail: gr3miasto@gmail.com
Też przeżyłeś ciekawą przygodę, odkryłe(a)ś nową trasę? Podziel się wrażeniami z innymi, napisz do nas.

Dodaj zdjęcie do artykułu

Opinie (23)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.